Transformational Public Relations as a Communication Paradigm According to the Poznan School of Information Economics
Keywords:
econocentric public relations, political economy of communication, Central and Eastern Europe, public communication, Poznan School of Information Economics, transition public relationsAbstract
This article presents transformational public relations (TPR) as a communication paradigm developed in the context of systemic transformation in Central and Eastern Europe and interpreted from the perspective of the Poznan School of Information Economics. TPR is presented not as a conventional tool of organizational reputation management, but as a social infrastructure of systemic change, serving to explain reforms, legitimize a new institutional order, integrate society and mediate between different groups of interests. The article discusses the origins of the concept, its functions, stages of development and two models: the foreign-imposed model and the home-grown, internalized model. Particular attention is paid to the three-level model of TPR, covering the macro, meso and micro levels, as well as to the relationship between TPR, the political economy of communication and econocentric public relations. The text argues that TPR makes it possible to analyze public relations as a mechanism for organizing the social understanding of economic processes, revealing structures of communicative power and building or eroding trust in institutions. The concept represents a Central and Eastern European contribution to global reflection on communication under conditions of systemic change.
References
Adamus-Matuszyńska, A., Rydzak, W., & Tworzydło, D. (2023). Zintegrowana komunikacja marketingowa oraz public relations w erze digitalizacji. Polskie badania i teorie, szanse i zagrożenia, trendy i praktyka. Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej, 2023(10). https://doi.org/10.53259/2023.10.01
Babran, S. (2008). Media, globalization of culture, and identity crisis in developing countries. Intercultural Communication Studies, 17(2), 212-221.
Bogdał, M., & Gołata, K. (2013). The role of public relations in introducing private factors to Polish economy during its transformation in 1990s. Comunicação Pública, 8(13), 57-80.
Botan, C. H., & Hazelton, V. (2007). Public relations theory II. Lawrence Erlbaum Associates.
Castells, M. (1997). The power of identity (Vol. 2). Blackwell.
Chlebowski, B., Rydzak, W., & Świerczyńska, K. (2023). Długi ogon, czyli dominacja nisz i muzyków niezależnych na rynku muzyki. Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej. https://doi.org/10.53259/2023.10.11
Chomsky, N., & Herman, E. S. (1988). Manufacturing consent: The political economy of the mass media. Pantheon Books.
Connell, R. (2007). Southern theory: The global dynamics of knowledge in social science. Polity Press.
Craig, R. T. (1999). Communication theory as a field. Communication Theory, 9(2), 119-161. https://doi.org/10.1111/j.1468-2885.1999.tb00355.x
Culbertson, H. M. (1993). International public relations: A comparative analysis. Lawrence Erlbaum Associates.
Curtin, P. A., & Gaither, T. K. (2007). International public relations: Negotiating culture, identity, and power. SAGE Publications.
Deszczyński, P. (2016). Lobbing. W P. Deszczyński (Red.), Public relations (s. 166-184). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Deszczyński, P. (2017). Konceptualizacja pojęcia „ekonomia informacji” - paradygmat public relations. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 313, 51-60.
Deszczyński, P. (2020). Konceptualizacja pojęcia ekonomia informacji. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 11-23). Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
DiMaggio, P. J., & Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147-160. https://doi.org/10.2307/2095101
Gołata, K. (2014). Wizerunek prywatnego przedsiębiorcy w okresie kryzysu ekonomicznego. Studia Ekonomiczne, 185, 164-174.
Gołata, K. (2017). Społeczna nieodpowiedzialność biznesu a niszczenie wizerunku przedsiębiorstwa. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 79(4), 215-224.
Grunig, J. E. (2001). Two-way symmetric public relations: Past, present, and future. W R. L. Heath (Red.), Handbook of public relations. Sage Publications.
Grunig, J. E., & Grunig, L. A. (2005). The role of public relations in transitional societies. W R. Ławniczak (Red.), Introducing market economy institutions and instruments: The role of public relations in transition economies (s. 3-26). Piar.pl.
Grunig, J. E., & Hunt, T. (1984). Managing public relations. Holt, Rinehart & Winston.
Habermas, J. (1984). The theory of communicative action: Reason and the rationalization of society (Vol. 1; T. McCarthy, Trans.). Beacon Press.
Hall, P. A., & Soskice, D. (2001). Varieties of capitalism: The institutional foundations of comparative advantage. Oxford University Press.
Hallahan, K., Holtzhausen, D., van Ruler, B., Verčič, D., & Sriramesh, K. (2007). Defining strategic communication. International Journal of Strategic Communication, 1(1), 3-35. https://doi.org/10.1080/15531180701285244
Holtzhausen, D. R. (2000). Postmodern values in public relations. Journal of Public Relations Research, 12(1), 93-114. https://doi.org/10.1207/S1532754XJPRR1201_6
Hybka, M., Trębecki, J., & Rydzak, W. (2024). Sztuczna inteligencja w komunikowaniu z wykorzystaniem mediów społecznościowych - czy polskie gminy są na to przygotowane? Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej. https://doi.org/10.53259/2024.11.05
Ihlen, Ø., & van Ruler, B. (2009). Introduction: Public relations and social theory. W Ø. Ihlen, B. van Ruler, & M. Fredriksson (Red.), Public relations and social theory: Key figures and concepts (s. 1-19). Routledge.
Jakubowicz, K. (2001). Rude awakening: Social and media change in Central and Eastern Europe. Javnost - The Public, 8(4), 59-80. https://doi.org/10.1080/13183222.2001.11008786
Kaczmarek, F. (2020). Ekonomia informacji jako instrument legitymizacji Unii Europejskiej. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 71-84).
Kochanowicz, J. (2004). Trust, confidence and social capital in Poland: A historical perspective. Polish Sociological Review, 148, 461-480.
Kołodko, G. (2008). Wędrujący świat. Prószyński i S-ka.
Kunczik, M. (1997). Public relations: Konzepte und Theorien. Böhlau Verlag.
Kunczik, M. (2005). Public relations for the introduction of social market economy (“soziale Marktwirtschaft”): “Die Waage” - A successful German campaign. W R. Ławniczak (Red.), Introducing market economy institutions and instruments: The role of public relations in transition economies (s. 41-58). Piar.pl.
L’Etang, J., & Pieczka, M. (Red.). (2006). Public relations: Critical debates and contemporary practice (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203822449
Lane, D., & Myant, M. (2007). Varieties of capitalism in post-communist countries. Palgrave Macmillan.
Leszczyński, M. (2019). Globalna reputacja Polski 30 lat po transformacji ustrojowej - sukces czy zmarnowana szansa? W R. Michalski (Red.), Trzydziestolecie restytucji kapitalizmu w Polsce (s. 89-110).
Leszczyński, M. (2020). Ekonomia informacji w globalnym życiu gospodarczym. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 31-53).
Leszczyński, M., Rydzak, W., & Szuba, P. (2024). Efekt kraju pochodzenia w kształtowaniu skłonności do skorzystania z produktów niskiego i wysokiego zaangażowania na przykładzie rynku aplikacji mobilnych. Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej. https://doi.org/10.53259/2024.11.08
Ławniczak, R. (2001). Transition public relations - An instrument for systemic transformation in Central and Eastern Europe. W R. Ławniczak (Red.), Public Relations Contribution to Transition in Central and Eastern Europe. Research and Practice (s. 7-18). Biuro Usługowo-Handlowe Printer.
Ławniczak, R. (2003). Intermezzo: The transitional approach to public relations. W B. van Ruler & D. Verčič (Red.), Public relations and communication management in Europe (s. 217-227). Mouton de Gruyter.
Ławniczak, R. (2005). Levels of analysis and impact of transitional public relations. W R. Ławniczak (Red.), Introducing market economy institutions and instruments: The role of public relations in transition economies (s. 26-40). Piar.pl.
Ławniczak, R. (2007). Public relations role in a global competition “to sell” alternative political and socio-economic models of market economy. Public Relations Review, 33(4), 377-387.
Ławniczak, R. (2009). Koncepcja transformacyjnego public relations - poznański wkład do światowej literatury. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, 114, 7-23.
Ławniczak, R. (2011, 6-7 lipca). From admiration to critical approach: The historical evolution of post-socialist/communist PR scholarship [Referat konferencyjny]. International History of Public Relations Conference, Bournemouth, UK.
Ławniczak, R. (2015). A post-socialist/communist perspective: From foreign-imposed to home-grown transitional public relations. W J. L’Etang, D. McKie, N. Snow, & J. Xifra (Red.), The Routledge handbook of critical public relations (s. 284-298). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315852492-21
Ławniczak, R., Rydzak, W., & Trębecki, J. (2003). Public relations in an economy and society in transition: The case of Poland. W D. Verčič & K. Sriramesh (Red.), The handbook of global public relations. Lawrence Erlbaum Associates.
Lee, B. K. (2005). Crisis, culture, community. W P. J. Kalbfleisch (Red.), Communication yearbook 29 (s. 275-309). Lawrence Erlbaum.
McKie, D., & Munshi, D. (2007). Reconfiguring public relations: Ecology, equity and enterprise (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203956632
Meyer, J. W., & Rowan, B. (1977). Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony. American Journal of Sociology, 83(2), 340-363. https://doi.org/10.1086/226550
Nölke, A., & Vliegenthart, A. (2009). Enlarging the varieties of capitalism: The emergence of dependent market economies in East Central Europe. World Politics, 61(4), 670-702. https://doi.org/10.1017/S0043887109990098
Pietraszkiewicz, K. (2005). The role and PR activities of the Polish Bank Association. W R. Ławniczak (Red.), Introducing market economy institutions and instruments: The role of public relations in transition economies (s. 122-126). Piar.pl.
Piketty, T. (2014). Capital in the twenty-first century (A. Goldhammer, Trans.). Harvard University Press.
Pomykało, W. (2014, 22 lipca). Mało znane oblicze przewrotu ustrojowego dokonanego w Polsce w 1989 i jego skutki. Blog autora.
Puls Biznesu. (2005, 2 września). Kaczyński: nie jestem liberałem (wywiad przeprowadzony przez R. Holzera i P. Moskalewicza, zautoryzowany przez Lecha Kaczyńskiego). Biznes.interia.pl.
Rabczun, A. (2020). Brexit a ekonomia informacji. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 101-117).
Rydzak, W. (1999). Zakres i uwarunkowania działań public relations w sytuacjach kryzysowych [Niepublikowana praca doktorska]. Katedra Strategii Marketingowych, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu.
Rydzak, W. (2001). The application of public relations in crisis situations in enterprises in Poland. W R. Ławniczak (Red.), Public Relations Contribution to Transition in Central and Eastern Europe. Research and Practice (s. 39-48). Biuro Usługowo-Handlowe Printer.
Rydzak, W. (2011). Reputacja a działania informacyjne organizacji w sytuacjach kryzysowych i determinanty ich wyboru. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Rydzak, W. (2014). Rola informacji w zarządzaniu w sytuacjach kryzysowych podczas biegów masowych. W Z. Waśkowski (Red.), Marketing imprez biegowych (s. 117-128). Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
Rydzak, W. (2016a). Internetowe public relations. W P. Deszczyński (Red.), Public relations (s. 138-145). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Rydzak, W. (2016b). Kryzysowe public relations. W P. Deszczyński (Red.), Public relations (s. 113-125). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Rydzak, W. (2019). Audyt wewnętrzny a ochrona zaufania i reputacji organizacji w sytuacjach kryzysowych. W J. Przybylska (Red.), Audyt wewnętrzny w sektorze finansów publicznych (s. 57-77). CeDeWu.
Rydzak, W. (2020a). Wpływ digitalizacji na zmiany w sposobach powstawania i dystrybucji informacji na rynku - perspektywa mikro i makro, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w zakresie dialogu przedsiębiorstw z interesariuszami w sytuacjach kryzysowych. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 55-70). PTPN.
Rydzak, W. (2020b). Changes in access to information in crisis situations. W P. Deszczyński (Red.), The economics of information. Theory and practice (s. 39-58). PTPN.
Rydzak, W. (2020c). Reputation risks in audit and communication strategies in crisis situations. Roczniki Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu, 19(4). https://doi.org/10.19197/tbr.v19i4.334
Rydzak, W. (2022). Communication in a crisis situation in developing countries. W P. Deszczyński (Red.), Poznań School of Development Economics: Looking for ways of combatting economic under-development (s. 189-194). https://doi.org/10.56091/psde2.14
Rydzak, W. (2023). Rola informacji ekonomicznej i przewidywana dynamika zmian w social mediach do 2025 roku. W K. Nawrot & K. Prandecki (Red.), Skutki i zagrożenia cywilizacji informacyjnej (s. 181-194). Komitet Prognoz PAN.
Rydzak, W., & Trębecki, J. (2005). Collapse of entrepreneurial ethos in Poland and its consequences for PR practice. W R. Ławniczak (Red.), Introducing market economy institutions and instruments: The role of public relations in transition economies (s. 95-108). Piar.pl.
Sriramesh, K. (2014). Spreading the word. Communication Director, February(2), 54-57.
Sriramesh, K., & Verčič, D. (Red.). (2003). The global public relations handbook: Theory, research, and practice. Lawrence Erlbaum Associates.
Staniszkis, J. (2003). Postkomunizm: Próba opisu. Słowo/Obraz Terytoria.
Surowiec, P., Dembek-Szekely, A., & Radosevic, S. (2018). Digital transformations in [tytuł niekompletny].
Tampere, K. (2003). Public relations in a transitional society, 1989-2002 (Jyväskylä Studies in Humanities 8). University of Jyväskylä.
Trębecki, J. (2001). The use of media relations by Polish enterprises. W R. Ławniczak (Red.), Public Relations Contribution to Transition in Central and Eastern Europe. Research and Practice (s. 49-60). Biuro Usługowo-Handlowe Printer.
Verčič, D., & Grunig, J. E. (2000). The origins of public relations theory in economics and strategic management. Public Relations Research Annual, 2(1-4), 3-26. https://doi.org/10.1207/s1532754xjprr1201_02
Żakowski, J. (2005). antyTINA. Wydawnictwo Sic!.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Authors retain copyright and grant the journal a non-exclusive license to publish and distribute the work under a Creative Commons license as selected. Articles are published Open Access in accordance with the journal’s policies, allowing unrestricted access for readers worldwide.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
