Information as a Factor of Economic Behaviour Under Conditions of Media Convergence - A Behavioral and Institutional Economics Perspective
Keywords:
information economics, digitalization, information asymmetry, behavioral economics, disinformation, economic decisions, artificial intelligence, institutional economicsAbstract
The article analyzes information as a factor shaping economic behaviour under conditions of digitalization and media convergence. The starting point is the assumption that in the contemporary economy information no longer serves only as a tool supporting decision-making, but increasingly becomes a direct stimulus, determinant and modelling factor of decisions. The text discusses information as a market good, its economic status, its relationship to public goods, the problem of information asymmetry and the consequences of unequal access to information. It then presents the role of the human being in the decision-making process from the perspective of behavioral economics, institutional economics and the theory of bounded rationality. Particular attention is paid to the influence of media, emotions, reputation, agenda-setting mechanisms, the framing effect and disinformation on the decisions of economic actors. The article also identifies new directions in research on information, including risks resulting from the automatic generation of content by artificial intelligence and the emergence of synthetic data feedback loops. The conclusions emphasize the need for interdisciplinary research on information as a real causal factor in economic processes.
References
Adamus-Matuszyńska, A., Rydzak, W., & Tworzydło, D. (2023). Zintegrowana komunikacja marketingowa oraz public relations w erze digitalizacji. Polskie badania i teorie, szanse i zagrożenia, trendy i praktyka. Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej, 2023(10). https://doi.org/10.53259/2023.10.01
Akerlof, G. (1970). The market for "lemons": Quality uncertainty and the market mechanism. The Quarterly Journal of Economics, 84(3), 488-500.
Akerlof, G., & Shiller, R. (2009). Animal spirits: How human psychology drives the economy, and why it matters for global capitalism. Princeton University Press.
Allan, S. (2006). Kultura newsów. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Andrzejczak, K. (2012). Komunikowanie na rzecz wspierania rozwoju gospodarczego - komunikacja rozwojowa. Studia Oeconomica Posnaniensia, 249, 49-65.
Andrzejczak, K. (2014). Wizerunek krajów Afryki Subsaharyjskiej w prasie polskiej. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 185, 198-212.
Andrzejewski, P. (2009). Własność mediów a public relations na rynku prasowym. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
Bartolini, L., Goldberg, L. S., & Sacarny, A. (2008). How economic news moves markets. Current Issues in Economics and Finance, 14(6). Federal Reserve Bank of New York.
Buchanan, J. M. (2003). Public choice: Politics without romance. Policy, 19(3), 13-18.
Caroll, C., & McCombs, M. (2003). Agenda-setting effects of business news on the public’s images and opinions about major corporations. Corporate Reputation Review, 6(1), 36-46.
Choi, Y., & Lin, Y. H. (2009). Individual difference in crisis response perception: How do legal experts and lay people perceive apology and compassion responses? Public Relations Review, 35, 452-454.
Coombs, W. T. (1999). Crisis management: Advantages of a relational perspective. W A. Ledingham & S. D. Bruning (Red.), Relationship management: A relational approach to the study and practice of public relations (s. 75-93). Lawrence Erlbaum Associates.
Coombs, W. T., & Holladay, S. J. (1996). Communication and attributions in a crisis: An experimental study in crisis communication. Journal of Public Relations Research, 8(4), 279-295.
Dobek-Ostrowska, B. (2006). Komunikowanie polityczne i publiczne. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Egelhoff, W. G., & Sen, F. (1992). An information-processing model of crisis management. Management Communication Quarterly, 5, 443-484.
Freitag, A., Trębecki, J., & Konieckiewicz, K. (2014). The Poznań "Fan Zone": Building identity for a city and nation through sport. W T. J. VanSlyke, J. Valin, & J. Paluszek (Red.), Public relations case studies from around the world (s. 185-202). Peter Lang.
Fukuyama, F. (1995). Trust: The social virtues and the creation of prosperity. Free Press.
Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., & Signorielli, N. (1986). Living with television: The dynamics of the cultivation process. W J. Bryant & D. Zillman (Red.), Perspectives on media effects (s. 17-40). Lawrence Erlbaum Associates.
Goban-Klas, T. (2009). Media i komunikowanie masowe. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gołata, K. (2009). The problems of a business elites’ image and reputations: The example of Poland. W European economic elites (s. 427-448). Duncker & Humblot.
Gołata, K. (2014). Wizerunek prywatnego przedsiębiorcy w okresie kryzysu ekonomicznego. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 185, 164-173.
Grunig, J. E. (1966). The role of information in economic decision making. Journalism Monographs, 3, 1-51.
Hammilton, J. T. (2004). All the news that's fit to sell: How the market transforms information into news. Princeton University Press.
Jabłoński, W. (2006). Kreowanie informacji. Media relations. PWN.
Kahneman, D. (2012). Pułapki myślenia. Media Rodzina.
Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47, 263-291.
Keynes, J. (1936). The general theory of employment, interest, and money. https://cas2.umkc.edu/economics/people/facultypages/kregel/courses/econ645/winter2011/generaltheory.pdf
Kmita, J. (1991). Essays on the theory of scientific cognition. PWN - Polish Scientific Publishers; Kluwer Academic Publishers.
Krueger, A. O. (1974). The political economy of the rent-seeking society. The American Economic Review, 64(3), 291-303.
Ławniczak, R., Rydzak, W., & Trębecki, J. (2009). Public relations in an economy and society in transition: The case of Poland. W S. Krishnamurthy (Red.), The global public relations handbook: Theory, research, and practice. Taylor & Francis Group.
Leszczyński, M. (2019). Międzynarodowe public relations jako narzędzie konkurencyjności gospodarki. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Lovett, J. (2012). Sekrety pomiarów w mediach społecznościowych. Wydawnictwo Helion.
Marcus, A. A., & Goodman, R. S. (1991). Victims and shareholders: The dilemmas of presenting corporate policy during a crisis. Academy of Management Journal, 34, 281-305.
McCombs, M., & Shaw, D. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36(2), 176-187.
McLuhan, M. (2004). Zrozumieć media. Przedłużenie człowieka. Wydawnictwa Naukowo-Techniczne.
McQuail, D. (2007). Teoria komunikowania masowego. Wydawnictwo Naukowe PWN.
O’Reilly, C. A. (1983). The use of information in organizational decision making: A model and some propositions. Research in Organizational Behavior, 5, 103-139.
Pinto, S., Pardo Pintos, A., Balenzuela, P., & Trevisan, M. A. (2024). Delay model for the dynamics of information units in the digital environment. Frontiers in Complex Systems, 2, Article 1359092. https://doi.org/10.3389/fcpxs.2024.1359092
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton University Press.
Rothschild, M., & Stiglitz, J. E. (1976). Equilibrium in competitive insurance markets: An essay on the economics of imperfect information. The Quarterly Journal of Economics, 90(4), 629-649.
Rydzak, W. (1999). Zakres i uwarunkowania działań public relations w sytuacjach kryzysowych [Praca doktorska]. Katedra Strategii Marketingowych, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu.
Rydzak, W. (2011). Reputacja a działania informacyjne organizacji w sytuacjach kryzysowych i determinanty ich wyboru. Wydawnictwo UEP.
Rydzak, W. (2016). Internetowe public relations. W P. Deszczyński (Red.), Public relations (s. 138-145). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Rydzak, W. (2020). Wpływ digitalizacji na zmiany w sposobach powstawania i dystrybucji informacji na rynku - perspektywa mikro i makro, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w zakresie dialogu przedsiębiorstw z interesariuszami w sytuacjach kryzysowych. W P. Deszczyński (Red.), Ekonomia informacji (s. 55-70). Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
Rydzak, W. (2023). Patrząc wstecz i przewidując przyszłość. Wyzwania branży public relations w dobie AI i zagrożeń dla branży kreatywnej. Zeszyty Naukowe Akademii Górnośląskiej, 2023(10). https://doi.org/10.53259/2023.10.05
Rydzak, W., Gołata, K., & Trębecki, J. (2010). Percepcja tekstu prasowego a jego treść. W K. Gołata & P. Michoń (Red.), Komunikowanie w okresie zmian. Wydawnictwo UEP.
Rydzak, W., & Trębecki, J. (2009). Modes of wildland firefighting through educational campaign in transition countries in Europe: Case study of Poland. Journal of Forestry, 8, 419-424. Society of American Foresters.
Sambor, J. (1998). Lingwistyka kwantytatywna: Stan badań i perspektywy rozwoju. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, 41.
Samuelson, P. A. (2014). Economic behavior and rationality. W Economics: An introductory analysis (3rd ed.). http://www.ase.tufts.edu/gdae/pubs/te/mic/3e/mic_3e_ch7.pdf
Schelling, T. (1985). Choice and consequence. Harvard University Press.
Simon, H. (1957). Models of man: Social and rational. John Wiley and Sons.
Siomkos, G., Shrivastava, P., & Herbane, B. (1993). Responding to product liability crises. Long Range Planning, 26(5), 72-79.
Solek, A. (2010). Ekonomia behawioralna a ekonomia neoklasyczna. Zeszyty Naukowe, 8. Polskie Towarzystwo Ekonomiczne.
Spence, M. (1973). Job market signaling. The Quarterly Journal of Economics, 87(3), 355-374.
Stigler, G. J. (1961). The economics of information. The Journal of Political Economy, 69(3), 213-225.
Stiglitz, J. E. (1982). Self-selection and pareto efficient taxation. Journal of Public Economics, 17, 213-240.
Stiglitz, J. E. (2017). The revolution of information economics: The past and the future. NBER Working Paper Series, Working Paper 23780.
Strycharz, J., Strauß, M., & Trilling, D. (2018). The role of media coverage in explaining stock market fluctuations: Insights for strategic financial communication. International Journal of Strategic Communication, 12(1), 67-85. https://doi.org/10.1080/1553118X.2017.1378220
Świadomość ekonomiczna społeczeństwa i wizerunek biznesu. (2004). W L. Kolarska-Bobińska (Red.). Instytut Spraw Publicznych.
Świerczyńska, K., & Koulakoumouna, E. (2018). Marché des télécommunications et croissance économique en Afrique subsaharienne: Cas de la République du Congo. Revue Européenne du Droit Social, 40(3), 82-100.
Tarczyński, W., & Mojsiewicz, M. (2001). Zarządzanie ryzykiem. Podstawowe zagadnienia. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
The Washington Post. (2025, 9 kwietnia). Stock markets jump after Trump announces 90-day pause on many tariffs. https://www.washingtonpost.com/politics/2025/04/09/trump-presidency-news-tariffs/
Trębecki, J. (2009). Szacowanie wpływu prasy na odbiorcę w kontekście public relations. W K. Gołata (Red.), Transformacyjne public relations a media masowe. Wydawnictwo UEP.
Trębecki, J. (2016). Komunikowanie wewnętrzne. W P. Deszczyński (Red.), Public relations (s. 64-74). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego.
Tversky, A., & Kahneman, D. (1981). The framing of decisions and the psychology of choice. Science, 211, 453-458.
Williamson, O. E. (1998). The institutions of governance. American Economic Review, 88(2), 75-79.
Wilson, T. D. (1981). On user studies and information needs. Journal of Documentation, 37(1), 3-15. https://doi.org/10.1108/eb026702
Wilson, T. D. (2000). Human information behaviour. Informing Science, 3(2), 49-56. http://inform.nu/Articles/Vol3/v3n2p49-56.pdf
Wood, J. C. (1998). David Ricardo: Critical assessments. Routledge.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Authors retain copyright and grant the journal a non-exclusive license to publish and distribute the work under a Creative Commons license as selected. Articles are published Open Access in accordance with the journal’s policies, allowing unrestricted access for readers worldwide.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
